W czasie Wielkiej Wojny sporadycznie w Strzegomiu jak w wielu ówczesnych miastach Cesarstwa Niemiec odbywały się koncerty orkiestr i artystów spoza miasta, tak jak to miało miejsce przed wybuchem wojny. Jednym  z takim występów był zapowiedziany w styczniu 1917 roku koncert o nazwie „Heiter Rokoko-Abend” (Wesoły wieczór z rokoko) w którym mieli wziąć udział  Liselotte i Conrad Berner z Berlina. Mieli oni wykonywać muzykę rokokową ubrani w stroje z epoki. W ogłoszeniu pojawiła się nazwa instrumentu, na którym miał grać pan Conrad Berner,  mianowicie Viola d’Amor. Był to dawny instrument smyczkowy z rodziny viol, posiadający od 5 do 7 strun melodycznych i ok. 7-14 strun rezonansowych, biegnących pod gryfem i podstawkiem. Najczęściej było tyle samo strun melodycznych i rezonansowych, z tym że melodyczne były wykonane ze zwierzęcych jelit a rezonansowe z metalu. Viola d’Amor pojawiła się w 2 połowie XVII wieku a wyszła z użycia pod koniec XVIII wieku. Jej renesans przypadł na koniec wieku XIX i początek XX. W Polce była nazywana altówką miłosną lub amorką.

Koncert państwa Berner miał odbyć się w poniedziałek 22 stycznia 1917 roku w sali hotelu „zum Deutschen Kaiser” w rynku. W ogłoszeniu podkreślano, że pan Conrad Berner jest jednym z nielicznych muzyków, który potrafi grać na amorce, a oprócz utworów rokokowych, będzie można również wysłuchać pieśni w wykonaniu pani Liselotte przy akompaniamencie amorki.

W jednym z artykułów zapowiadających koncert dziennikarz wyjaśnił czytelnikom historię instrumentu zwanego Viola d’Amor, który był bardzo popularny w Europie na przełomie XVI/XVIII wieku. Siedem górnych strun wykonanych z jelit przy przesuwaniu po nich smyczkiem pobudzają do współbrzmienia znajdujące się pod gryfem struny stalowe. Dzięki temu podczas grania zamiast pojedynczych tonów powstają całe dźwięki, które nadają instrumentowi niepowtarzalna barwę. Viola d’Amor pozwalała zatem uzyskać większą barwę dźwięku niż zwykły instrument smyczkowy. Na żadnym innym instrumencie smyczkowym nie można uzyskać tak mistrzowskich tonów flażoletowych.

Chcąc przyciągnąć na koncert więcej miłośników muzyki prasa rozpisywał się o występach artystów przed koronowanymi głowami. Państwo Berner występowali mianowicie przed księżną von Sachsen-Weimar, Wielką Księżną von Oldenburg, żoną księcia Fryderyka Leopolda von Preußen, Wielką Księżną von Mecklemburg-Schwerin, księżną Olgą von Cumberland, księżną Reuß, księżną Friederike z Hanoweru, księżną von Schwarzenburg-Rudolfstadt i księżną von Waldeck.

Wymienienie w prasie długiej listy osób z grona władców krajów niemieckich miało podnieść rangę występów państwa Berner i sprawić, że publiczność  strzegomska mogła poczuć się zaszczycona udziałem w koncercie, który wcześniej był słuchany przez tak znakomite osoby.

Po koncercie w gazecie „Striegauer Anzeiger”: ukazała się krótka recenzja występu państwa Berner. Już w pierwszym zdaniu autor podkreślił, że rokokowy wieczór zorganizowany przez Liselotte i Conrada Berner należał do jednych z najlepszych występów w Strzegomiu. Pani Liselotte wykonywała pieśni przy akompaniamencie gitary, skrzypiec i oczywiści wielokrotnie już wcześniej w ogłoszeniach zapowiadanej Violi d’Amor. Jeżeli chodzi o śpiew to autor zaznaczył, że Liselotte nie dysponowała znakomitym głosem ale rekompensowała to dobrą techniką śpiewania. Na początku zaśpiewała 3 pieśni przy akompaniamencie amorki: „Wechsellied zum Tanze“ Johanna Friedricha Reichardt‘a, „Die Ungetreue“ von Martini i „Der Spielmann an der Himmelstür“. Kolejne cztery pieśni wykonała bez akompaniamentu:„Das Lösegeld“ Johanna Friedricha. Reinchardt’a,  „Die Henne“ Christiana Friedricha Daniela Schubart’a, dwie pieśni ludowe: „Das Mägdlein und die Hasel“ i „Ins Heu“ oraz dodatkowo żartobliwą pieśń „Der Schneider Jahreszeit“.

Na koniec zaśpiewała cztery pieśni ponownie przy akompaniamencie amorki: „Die Schäferin“,  „Mein Kätgen“, z  opery „Crösus“ 1711 Reinharda Keiser‘a, „Ständchen“ von J. P. Schulz i  „Schwäbisches Tanzlied“ z „Ein kleiner Almanach“ kompozycji Nicolai‘a.

Duże wrażenie wywołało wykonanie, na życzenie publiczności, staroholenderskich pieśni ludowych „Ich kenn ein Lied, das das Herz mit rührt“ und das „Liedchen vom Schmied“, przy bardzo charakterystycznym akompaniamencie amorki.

W czasie koncertu szybko można było dostrzec, że Conrad Berner po mistrzowsku gra na amorce. Było to widoczne zwłaszcza przy akompaniamencie pierwszych pieśni. Z wielką czystością i pewnością wykonywał podwójne chwyty i akordy. Na jego solowy występ złożyły się następujące utwory: Andante Rodolphe Kreutzer’a, Gavotte Joseph‘a Ghys’a i Menuett Louisa-Toussaint‘a Milandre.

Również grę na skrzypcach opanował po mistrzowsku wykonując: Altwiener Tanzlied Eduarda Gärtner‘a, Walzer Carla Marii Weber‘a i Konzertstück Paganiniego.

Podsumowując występ artystów, autor recenzji podkreślił, że wieczór rokokowy był prawdziwą ucztą dla miłośników muzyki i został nagrodzony przez publiczność brawami, po każdym wykonanym utworze, a na zakończenie artyści otrzymali owacje na stojąco.

Marek Żubryd

5 LIKES