Nie ma już pomnika żołnierza Armii Radzieckiej, który znajdował się w wałbrzyskiej dzielny Gaj, u zbiegu ulic Zacisze i Stanisława Moniuszki, w pobliżu cmentarza Armii Radzieckiej. W symbolicznym dniu 1 września, dniu napadu hitlerowskich Niemiec na Polskę, pomnik został rozebrany.
Pomnik Żołnierza Armii Radzieckiej powstał w 1976 roku, a autorem projektu byłl Ryszard Waldemar Zamorski. Instalacja była częścią powstałej w latach 1974-1979 Wałbrzyskiej Galerii Rzeźby Plenerowej. Wykonany jako cementowy odlew, przedstawiał żołnierza trzymającego karabin, a obok znajdował się postument z napisem Żołnierzom Radzieckim poległym w II wojnie światowej. Wysokość rzeźby żołnierza była spora, bo miała aż 2,4 metra. W 2013 roku instalacja została wprawdzie odnowiona, ale usunięto z niej między innymi czerwoną gwiazdę. W ostatnich latach pomnik był często dewastowany, m.in. oblewany czerwoną farbą symbolizującą krew. Po agresji Rosji na Ukrainę pomnik ponownie oblano czerwoną farbą i zmalowano na czarno słowo Radzieckich.
Ponieważ plany miasta rozebrania pomnika wzbudziły wiele kontrowersji i dyskusji, prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej zwrócił się o opinię do Instytutu Pamięci Narodowej. Instalacja nie była dziełem sztuki, nie była poświęcona konkretnej osobie i nie znajdowała się na terenie chronionego polskim prawem cmentarza wojennego, a jedynie symbolizowała żołnierzy armii, która ponad 70 lat temu dokonała wielu zbrodni wojennych. Tych ostatnich, dokonuje również obecnie na Ukrainie. Jego usunięcia domagały się środowiska prawicowe i patriotyczne. Związek Sybiraków Oddział w Wałbrzychu proponował, aby pomnik zdemontować i przenieść na pobliski cmentarz.
– Po uzyskaniu opinii Instytutu Pamięci Narodowej oraz Wojewody, potwierdzonej decyzją administracyjną wydałem polecenie niezwłocznego rozebrania pomnika Żołnierza Armii Czerwonej w dzielnicy Gaj. Polecenie to zostało wykonane – napisał na swoim Facebooku prezydent Szełemej.
Z krajobrazu Wałbrzycha zniknął więc ostatecznie niezbyt estetyczna instalacja, która przypominała żołnierzy zbrodniczej armii, co w kontekście wydarzeń na Ukrainie wydaje się decyzję jak najbardziej słuszną.
Andrzej Dobkiewicz (Fundacja IDEA)
12 LIKES
Skomentuj jako pierwszy!