Po publikacji tekstu Marka Żubryda o 300-leciu Bractwa Kurkowego ze Strzegomia [czytaj tutaj: 300-lecie bractwa kurkowego] napisał do nas Andrzej Borucki, starszy kustosz Muzeum – Zamek w Oporów (miejscowość w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów) z niezwykle ciekawą informacją.
Okazuje się, że w zbiorach muzeum znajduje się karabin, który należał niegdyś do Strzegomianina.
– Tym eksponatem jest karabin tarczowy C.G. Haenel Original Aydt, należący do obywatela Strzegomia – Hansa Preussera. Karabin znajdujący się w naszych zbiorach ma 123 cm długości i jest datowany na koniec XIX wieku, ale karabiny z tego typu zamkiem były produkowane przez CG Haendel Waffenfabrik w Suhl od 1887, aż do 1939 roku, a popularność ich spadła dopiero w latach 20. XX wieku w związku z wprowadzeniem nowych rozwiązań. Tabliczka na naszym karabinie wskazująca na jego właściciela ma liternictwo zbliżone do secesyjnego, więc może broń ta pochodzi z początków XX wieku, chociaż być może tabliczka została umieszczona na kolbie już nienowego karabinu. Numer seryjny na zamku to: 10293, a na stopce kolby: 10297 – pisze Andrzej Borucki.
Hans Preusser rzeczywiście mieszkał w Strzegomiu w latach 20., 30. i 40. XX wieku i z zawodu był buchalterem. Wymieniają go księgi adresowa Strzegomia i Świdnicy z lat 1925-1926, 1933, 1938 i 1942. Z wpisów w tych księgach wynika, że dość często zmieniał w tych latach adres zamieszkania – Rynek 3 (Ring), Dobromierska 4 (Hohenfriedeberg Strasse) i Rynek 9. Nie wiemy natomiast, kiedy sprowadził się do Strzegomia lub kiedy rozpoczął w nim dorosłe, zawodowe życie. Wśród mieszkańców miasta nie wymienia go jeszcze księga adresowa z lat 1905-1906 ani zachowana księga z 1914 roku. Pojawia się dopiero w kolejnej z zachowanych z 1926 roku. Ostatnia informacja o nim pochodzi z 1942 roku, kiedy był jeszcze czynnym – jak się wydaje – rewidentem księgowym (niem. Bücherrevisor). Niestety, nie udało się ustalić żadnych szczegółów z jego życia, ani okoliczności w jakich stał się posiadaczem wspomnianego karabinu. Być może dotrwał do krwawych walk o Strzegom w lutym-kwietniu 1945 roku i o ile nie zginął, został po wojnie wysiedlony.
– Nie są znane dokładnie losy karabinu po II wojnie światowej. Został przekazany do naszych zbiorów muzealnych w roku 1955 przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi. Niestety, nic więcej o jego wcześniejszych losach nie wiadomo – informuje starszy kustosz Andrzej Borucki.
Na koniec warto wspomnieć jeszcze kilka słów o wytwórni karabinu. Fabryka CG Haenel w której wyprodukowano karabin ze Strzegomia została założona w 1840 roku przez Carla Gottlieba Haenela z miejscowości Suhl w Turyngii w Niemczech. W 1887 roku do firmy dołączył konstruktor broni z Suhl – Carl Wilhelm Aydt. To za ich współzarządzania firmą powstał pod koniec XIX wieku najpierw karabin tarczowy Aydt, a później pistolet tarczowy Aydt – oba przeznaczone do celów sportowych. Jako ciekawostkę warto podać, że w 1921 roku do firmy dołączył konstruktor broni Hugo Schmeisser. Efektem ich współpracy była produkcja pistoletu maszynowego MP 40 „Schmeisser”, podstawowej niemieckiej broni szturmowej w II wojnie światowej. Po II wojnie światowej firma została zamknięta, a później funkcjonowała przez pewien czas jako Fabryka Pojazdów i Broni Myśliwskiej VEB „Ernst Thälmann”. Po zamknięciu, ponownie ją reaktywowano w 2008 roku, wracając do pierwotnej nazwy CG Haenel. Obecnie jest częścią koncernu Merkel, który należy do innego koncernu zbrojeniowego Caracal International.
Dziękujemy panu Andrzejowi Boruckiemu za przekazaną informację o karabinie ze Strzegomia w zbiorach muzeum i udostępnienie zdjęć.
Redakcja
Źródło foto: Andrzej Borucki i Mateusz Szwarc/Muzeum – Zamek Oporów
5 LIKES
Skomentuj jako pierwszy!