Z historią Dobromierza wiąże się anegdotyczna opowieść na temat kołatek zaprojektowanych przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV Hohenzollerna, który po wielkim pożarze miasta z 3 stycznia 1827 roku wsparł mieszkańców finansowo, oraz polecił umieścić na drzwiach odbudowanych domów ozdobne metalowe kołatki własnego projektu [czytaj tutaj: Niezwykłe kołatki z Dobromierza].
Dotychczas jedynie znane egzemplarze kołatek znajdują się na drzwiach kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Dobromierzu. Zostały odlane w żeliwie i przedstawiają w części ruchomej dwie złączone ze sobą w uścisku dłonie, zaś w części mocowania owalną tarczę nad którą jest umieszczony pęk piór, natomiast u dołu prawdopodobnie głowa osła. Krawędź tarczy jest zdobiona ornamentami roślinnymi w postaci liści i kwiatów. Kołatki są w dobrym stanie zachowania, jednak nieprofesjonalnie przeprowadzana w ostatnich latach renowacja drzwi polegająca na pomalowaniu całej powierzchni farbą, łącznie z kołatkami i okuciami, zaciera zastosowane na kołatkach elementy i motywy ozdobne.
W celu potwierdzenia informacji na temat zaprojektowania przez Fryderyka IV dokonano kwerendy w zbiorach SPSG (Schlösser und Parks von Potsdam und Berlin), gdzie jednak w zachowanej kolekcji rysunków Fryderyka Wilhelma IV nie udało się znaleźć, jakiegokolwiek szkicu, który mógłby stanowić wzór do kołatek do drzwi. Potwierdza to również Dr. Carsten Dilba (redaktor naukowy SPSG), który zwrócił w odpowiedzi na kwerendę uwagę, że nie jest całkowicie wykluczone, że Fryderyk jako książę – następca tronu również poświęcił się takim drobiazgom jak projekt kołatek. Należy przy tym mieć na uwadze, że związki władcy z Dobromierzem historycznie wiążę się z pomnikiem-wieżą upamiętniającą bitwę pod Dobromierzem (Hohenfriedeberg), a która została wzniesiona w 1847 roku na Wieżycy (Galgenbergu, Siegeshohe). Wielki pożar, wspomniany wcześniej, miał z kolei miejsce za panowania jego ojca Fryderyka Wilhelma III (Król Prus między 1797–1840). To właśnie w tym okresie odbudowano miasto i wzniesiono nowy kościół ewangelicki.
Co istotne, niezależnie od kwestii autorstwa projektu kołatek, w zbiorach Muzeum Regionalnego w Kłodzku znajduje się jedna z kołatek (nr inw. MZK-S-527), którą możemy wiązać z wspomnianymi wyżej dwoma zachowanymi egzemplarzami. Znajdujący się w Kłodzku egzemplarz został przekazany jako dar do zbiorów muzealnych w latach 60. XX wieku. Obiekt z Kłodzka jest kolejnym znanym nam przykładem analogicznej kołatki do tych, które znajdują się na drzwiach prowadzących do kościoła p.w. Świętych Piotra i Pawła w Dobromierzu.
Dziękuję Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku za wykonanie i udostępnienie dokumentacji fotograficznej obiektu.
Miłosz Kargol
5 LIKES
Skomentuj jako pierwszy!