Press "Enter" to skip to content

„Mała Norymberga”

W Świdnicy zaraz po wojnie, gdy zakończył się pierwszy, najważniejszy proces w Norymberdze, zaczęto sądzić zbrodniarzy wojennych. I nie było ich 2, 3…podkreśla Agnieszka Dobkiewicz, świdniczanka i dziennikarka. Zapomnianą historię opisała w „Małej Norymberdze”.

Ostatnio  mroczne tajemnice obozu Gross-Rosen odkryła dla Czytelników Joanna Lamparska w wydanej niedawno książce „Imperium małych piekieł”. Wrocławska pisarka, podróżniczka i odkrywczyni tajemnic Dolnego Śląska tym razem opisała potworności niemieckiego systemu obozów koncentracyjnych w oparciu o to, co działo się w filiach Gross-Rosen. Oczywiście nie brakuje w książce niesamowitych historii i tajemnic… „Mała Norymberga” to kolejna książka, która porusza temat związany z jednym z najcięższych, byłych obozów koncentracyjnych.

„Imperium małych piekieł” Joanny Lamparskiej

Agnieszka Dobkiewicz przez wiele miesięcy pracowała nad zupełnie zapomnianymi procesami, które w 1946 roku toczyły się przed świdnickim sądem.  „W atmosferze sensacji do miasta przybywa transport więźniów – byłych esesmanów, obozowych katów. Wśród nich jest sześciu wartowników KL Gross-Rosen, zatrzymanych przez aliantów i sowietów w roku 1945. Rozpoczyna się żmudne śledztwo, w którym polska prokuratura próbuje im udowodnić winę. Tysiące stron dokumentów, setki świadków, godziny rozpraw i miesiące oczekiwań na wyrok. Współcześni zaczynają nazywać ten proces polską Norymbergą. Sześć spraw i sześć życiorysów pokazuje nieznany koszmar obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Homoseksualni kapo, którzy wykorzystywali nieletnich więźniów, żydowscy kapo okrutniejsi od esesmanów, sadyści pokroju Wilhelma Kunzego, którzy gotowi byli zatłuc więźnia na śmierć choćby łopatą, to tylko część wstrząsającej prawdy, jaka wyłoniła się w toku procesów świdnickich, polskiej „małej Norymbergi”.

– O tym, skąd się wziął pomysł na książkę „Mała Norymberga”, piszę w rozpoczynającym ją reportażu, więc nie będę ujawniała wszystkiego, by nie psuć przyjemności czytania. Wyjawię tylko, że zaczęło się od niewielkiej notatki w tygodniku „Wiadomości Świdnickie”, wydawanym zaraz po wojnie, jednej z pierwszych takich tygodników na Dolnym Śląsku.. Podążyłam jej śladem i natknęłam się na historię, która jest naprawdę fascynująca i przynosi niespodziewane i powiedziałabym nawet szokujące odkrycie. Przynosi też ze sobą całe mnóstwo pytań – mówi autorka.

– Ale to śledztwo dziennikarskie zaprowadziło mnie jeszcze gdzie indziej – dodaje Agnieszka Dobkiewicz. – To był drugi etap mojej pracy, który okazał się prawdziwą przygodą. Okazało się, że w Świdnicy zaraz po wojnie, gdy zakończył się pierwszy, najważniejszy proces w Norymberdze, zaczęto sądzić zbrodniarzy wojennych. I nie było ich 2, 3…, a z tego, co się doliczyłam w tej chwili – 53! Tak, w naszym mieście. I co najciekawsze – w historii z tamtych lat nie zachował się po tym praktycznie żaden ślad. Trzeci etap polegał już na wgłębianiu się w dokumenty. To była żmudna i ciężka praca. Wymagała ode mnie wytrwałości, a od pracowników Muzeum Gross-Rosen wielkiej cierpliwości do mnie, bo spędzałam tam naprawdę wiele czasu i bardzo ich angażowałam. Zaprzyjaźniłam się też z pewny czytnikiem marki Solar. Wkładałam do niego mikrofilmy, nakręcałam na szpule i klatka po klatce dotykałam praktycznie nieznanych historii. Po prostu wiedziałam, że muszę je opisać, by nie zniknęła w niepamięci. Zwłaszcza że dotyczyła ofiar II wojny światowej i ich katów.

„Mała Norymberga” Agnieszki Dobkiewicz

Agnieszka Dobkiewicz studiowała filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim. Od wielu lat pisze dla mediów lokalnych i regionalnych. Historia rodzinnego miasta jest jej pasją. – Od kilku lat pracuję, wspierana przez Sobiesława Nowotnego i Andrzeja Dobkiewicza, nad latami powojennymi w naszym mieście, które dla mnie są fascynujące, bo praktycznie niezbadane, tak jakby minęły wieki, a to raptem 75 lat – mówi dziennikarka. – Mam nadzieję, że niebawem ukażą się książki, dotyczące tego okresu, bo kończę pracę nad nimi. Choć przyznaję, że ciągle coś mnie od nich odkrywa, bo trafiam na nowe niesamowite tematy. Najpierw to był projekt związany z teatrem świdnickim, który dzięki pozyskaniu dotacji Ministerstwa Kultury, został przywrócony w historii naszego miasta, bo został praktycznie zapomniany. Efektem tego projektu była książka-album „By czas nie zatarł i niepamięć” oraz sześcioodcinkowy film, który mogą Państwo obejrzeć na stronie Świdnickiego Portalu Historycznego w dziale „Multimedia”. Potem zrealizowaliśmy wznowienie po 33 latach monumentalnej powieści „Rapsodia Świdnicka”, którą właśnie po wojnie przyjechał tutaj pisać Władysław Jan Grabski. A w tej chwili „Mała Norymberga”, która mam wrażenie – dość mocno wywróci myślenie o tym co działo się w Świdnicy, w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej.

Wydawnictwo Znak prowadzi prowadzi promocyjną przedsprzedaż książki (kliknij tutaj)

10 LIKES

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Mission News Theme by Compete Themes.