Press "Enter" to skip to content

Pociąg pancerny w Świdnicy

Czy w 1921 roku w Świdnicy i Jaworzynie Śląskiej znajdował się pociąg pancerny? Pewien artykuł wskazuje na to, że mogło tak być.

Nasz współpracownik –  Sylwester Bartczak z Jaworzyny Śląskiej trafił na bardzo ciekawą informację z polskim dzienniku, ukazującym się na Górnym Śląsku. Zamieszczona została w „Gońcu Śląskim” 18 sierpnia 1921 r. i informuje o niemieckich zbrojeniach w okresie Republiki Weimarskiej na terenie Dolnego Śląska, w tym na obszarze obecnego powiatu świdnickiego.

W materiale sporo miejsca poświęcone jest tzw. Freikorpsom. Przypomnijmy, że po zakończeniu I wojny światowej, w wyniku postanowień Traktatu Wersalskiego Republika Weimarska mogła posiadać 100-tysięczną armię dopiero od 1 stycznia 1921 r.  Te jednostki armii niemieckiej, które jeszcze istniały przed tą datą, musiały być stopniowo rozbrajane. Sprzeciw żołnierzy wobec planowanych zwolnień ze służby był jednym z powodów nieudanego tzw. Puczu Kappa w marcu 1920 r. Freikorpsy powstawały już od końca 1918 r. jako ochotnicze, nacjonalistyczne formacje paramilitarne, które składały się ze zwalnianych ze służby żołnierzy. Jednym z celów Freikorpsów oprócz ochrony ludności cywilnej w czasach wielkiej anarchii w Niemczech, była też walka z szerzącym się w Niemczech ruchem komunistycznym. Były one także wykorzystywane w walkach, na przykład na Górnym Śląsku podczas Powstań Śląskich. Jako że składały się ze zdemobilizowanych żołnierzy oraz z racji dostępu do magazynów wojskowych z uzbrojeniem, Freikorpsy stanowiły do czasu ich rozwiązania w 1921 r. poważną siłę bojową.

Pociąg pancerny w Berlinie podczas tzw. Puczu Kappa w 1920 r.

W prezentowanym poniżej w całości artykule możemy znaleźć interesujące informacje na temat Freikorpsów na Dolnym Śląsku i w powiecie świdnickim oraz ich przekształcania w regularne jednostki bojowe. Szczególnie ciekawa jest informacja, że do ich dyspozycji był pociąg pancerny, kursujący pomiędzy Jaworzyną Śląską i Świdnicą. Jaki to był pociąg?

 – W 1914 roku podczas rozpoczęcia I wojny światowej pociągi pancerne były na wyposażeniu armii niemieckiej oraz armii rosyjskiej. Latem 1915 roku Kaiserowskie Niemcy miały na wyposażeniu pięć pancernych składów kolejowych, a kolejny został zbudowany na przełomie lat 1916-1917. Z chwilą kapitulacji państw centralnych na wyposażeniu armii niemieckiej było 21 pociągów pancernych, które wedle postanowień Traktatu Wersalskiego musiały trafić w ręce aliantów. Wiosną 1921 roku Republika Weimarska uzyskała międzynarodową zgodę na produkcję pociągów, których zadaniem była ochrona szlaków kolejowych. Pociągi te były uzbrojone w karabiny maszynowe Maxim MG 08 i MG 08/15 kaliber 7,92 mm.

Niemiecki pociąg pancerny podczas I wojny światowej (zbiory: Bogdan Mucha)

Czy zgodnie z traktatem rozbrojeniowym Niemcy zwróciły Aliantom wszystkie pociągi pancerne z czasów I wojny światowej? Tego nie wiadomo. Jeśli komisja rozbrojeniowa mogła przeoczyć w swoich raportach potężny moździerz M-Gerät kalibru 420 mm, to tym bardziej mógł zachować się pancerny skład lub też potajemnie mógł zostać wyprodukowany kolejny, nowy. Z traktatu rozbrojeniowego Niemcy wywiązały się w latach 20. XX wieku na ogół sumiennie, choć starano się obchodzić przepisy jak tylko się dało, np. tworzono lotnictwo pod pozorem wspomagania szkolenia artylerzystów (co dopuszczał traktat), a niemieckie firmy prowadziły badania nad zakazanymi rodzajami uzbrojenia używając swoich zagranicznych filii (np. Boforsa w Szwecji) – mówi Bogdan Mucha z Żarowskiej Izby Historycznej.

Trudno więc określić, czy „świdnicko-jaworzyński” pociąg pancerny był zachowanym składem jeszcze z czasów I wojny światowej, czy też improwizowanym składem z lekkim uzbrojeniem. Sama informacja o kursowaniu takiego pociągu na terenie powiatu świdnickiego jest ze wszech miar interesująca.

Andrzej Dobkiewicz (Fundacja IDEA)

15 LIKES

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Mission News Theme by Compete Themes.