Press "Enter" to skip to content

Kochanie nie płacz…

Po raz kolejny na  terenie gminy Żarów odnaleziono zdjęcie przedstawiające żołnierzy garnizonu w Świdnicy, pochodzące z początku XX wieku. O pierwszym takim odkryciu pisaliśmy w artykule Niezwykła fotografia z 1913 roku (czytaj tutaj).

Częściowo obcięte zdjęcie grenadierów

Dzięki uprzejmości Macieja Wabika ze Stowarzyszenia Labiryntarium w Żarowie możemy zaprezentować odnalezione przypadkowo tuż przed Wielkanocą zdjęcie sprzed ponad stu lat. W przeciwieństwie do wcześniejszego znaleziska nie przedstawia ono artylerzystów, a odchodzących do rezerwy żołnierzy 8. kompanii 10. Pułku Grenadierów im. króla Wilhelma Fryderyka II (1. Śląski) [8. Companii Grenadier-Regiments Konig Friedrich Wilhelm II 1. Schlesiche Nr. 10.] , sformowanego jeszcze 21 listopada 1808 r.

Niestety, pamiątkowe zdjęcie wykonane na grubej tekturze zostało przycięte tak, aby pasowało do ramy obrazu, w którym wykorzystano je jako usztywnienie. Na szczęście wiemy, jak wyglądało zdjęcie w całości, bo identyczne obramowanie zostało wykorzystane we wspomnianym wyżej zdjęciu artylerzystów z 1913 r. Oba zdjęcia czy też raczej kolaże wykonane bowiem zostały w zakładzie fotograficznym Benno Klosego ze Świdnicy, o czym świadczy podpis na dole zdjęcia.

Fragment zdjęcia z koszarami w Świętoszowie

Fotografia przedstawia żołnierzy 8. kompanii, którzy służyli w świdnickim, w pułku w latach 1903-1905. Pamiątkowy kolaż, który otrzymał rezerwista, pochodzący zapewne z terenu gminy Żarów (obrazek odnalazł u siebie w domu mieszkaniec Pożarzyska), składa się z nałożonych na siebie (wcześniej wyciętych) zdjęć, pojedynczych żołnierzy i ich grup. Oprócz szeregowców znajdują się także oficerowie. – W prawym górnym rogu widoczny jest żołnierz trzymający proporzec pułkowy w pokrowcu. Chorąży – jak byśmy go dziś określili posiada ozodbny pendent i galową, czarną kitę grenadierską na pikielhaubie. Żołnierz stojący poniżej trzyma w dłoniach sygnalizatory semaforowe – powiedział ŚPH Krzysztof Czarnecki, znawca armii pruskiej ze Świdnicy.

Koszary w Świętoszowie na pocztówce z ok. 1912 r. (Wratislaviae Amici)

Oprócz żołnierzy na fotografii umieszczono zdjęcia charakterystycznych obiektów Świdnicy – katedry, Kościoła Pokoju, fragmentu tzw. czerwonych koszar w których stacjonowali grenadierzy, dawnego kościoła garnizonowego i placu musztrowego. Nieco problemów identyfikacyjnych przysporzyły natomiast obiekty znajdujące się przy górnej krawędzi pocztówki – trzy murowane budynki, wieża i kilkanaście podłużnych baraków. Ze względu na wielkość całego założenia oraz brak odniesień w zachowanej ikonografii, badając szczegóły zdjęcia wykluczyliśmy te obiekty, jako świdnickie. Musiał to być jakiś inny garnizon, ale jaki?

Trop, który okazał się strzałem w „10” wskazał świdnicki historyk Sobiesław Nowotny. – Pamiętam ze źródeł informację, że większość śląskich pułków na wielkie manewry i ćwiczenia udawała się do Świętoszowa, gdzie znajdował się duży – w dzisiejszej nomenklaturze – poligon oraz baza dla jednostek, które przybywały tu na ćwiczenia – stwierdził Sobiesław Nowotny.

Niezidentyfikowany budynek o konstrukcji szachulcowej

Porównaliśmy zachowane zdjęcia ze Świętoszowa, potwierdzając przypuszczenia naszego zastępcy redaktora naczelnego ŚPH. Widoczne na zdjęciu baraki należały do koszar w Świętoszowie, widoczna na zdjęciu wieża (ciśnień) pełniła także funkcje sygnalizacyjne, a murowane budynki także należały do wojskowego kompleksu.

Z innych obiektów, które znalazły się na pocztówce na razie nie zidentyfikowaliśmy natomiast budynku o konstrukcji szachulcowej, słabo widocznego w centrum kadru. Na zdjęciu znalazły się także dwie tabliczki z sentencjami, które udało się odczytać i przetłumaczyć Sobiesławowi Nowotnemu.

Trzymajcie się dobrze Koledzy i wy – koszary (od red. w sensie drugiego domu żołnierzy, którzy traktowali go z miłością i sentymentem); Hasłem jest Ojczyzna; Rezerwa ma spokój.

Drugie hasło jest już mniej sentymentalne i patriotyczne a bardziej frywolne:

Kochanie nie płacz. Rekruci są na horyzoncie (w sensie rezerwa odchodzi, ale nadciągają nowi rekruci).

Andrzej Dobkiewicz

Świdniccy grenadierzy w 1905 r
6 LIKES

One Comment

  1. Bogdan Mucha Bogdan Mucha 26 kwietnia 2019

    Pułk uczestniczył w następujących wojnach i bitwach: 1812 (przeciwko Rosji) – 7.08.1812 Klivenhof, 22.08.1812 St. Annen, 29.09.1812 Kiopen, 30.09.1812 Gräfenthal, 20.12.1812 Zennhof …………….. 1813/1814 (przeciwko Francji): 5.04.1813 Dannikow, 19.05.1813 Königswartha, 2.05.1813 Grosch Görschen, 20/21.05.1813 Bautzen, 22-25.05.1813 Görlitz, 26.05.1813 Hahnau, 26/27.08.1813 Drezno, 30.8. – 10.9.1813 Nollendorf, 17.09.1813 Tellnitz, 10.10.1813 Frohburg, 16. – 19.10.1813 Lipsk, 27.01. – 12.02.1214 Oblężenie Erfurtu, 13.02.1814 Etoges, 14.02.1814 Bauxchamps, 28.02.1814 Gué à Trèsmes, 9.03.1814 Laon, 28.03.1814 Ville Parisis, 30.03.1814 Paryż ……………..1815 (przeciwko Francji): 18.06.1815 Belle Alliance (Waterloo), 22/23.06.1815 Beschiessung von Landrecies, 30.06.1815 Aubervilliers ……………. 1816 (okupacja terytorium Francji) …………….. 1864 (przeciwko Danii) w składzie (21. brygady, dywizja Münster) …………….. 1866 (przeciwko Austrii) w składzie 11. Dywizja Piechoty, VI Korpus Armii 26.06.1866 Zuckmantel, 3.07.1866 Hradec Kralove ……………..1870/1871 (przeciwko Francji) w składzie 11. Dywizja Piechoty, VI Korpus Armii 18.09. – 28.01.1871 Oblężenie Paryża, 30.09.1870 Chevilly, 28.11.1870 Choisy le Roi, 29.11.1870 L’Hay, 30.11.1871 Thiais u. Choisy le Roi ……………. 1914/18 w składzie 11. Dywizji Piechoty

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Mission News Theme by Compete Themes.